تفاوت ساشه و قرص چیست؟
ساشه نوعی بسته بندی مانند یک پاکت یا کیسه کوچک است. بسته بندی آن در حد و اندازه یک عدد چای کیسهای میباشد. در بسیاری از اوقات وقتی میخواهند یک نمونه از یک محصول به کسی ارائه کنند، آن را در قالب ساشه ارائه میکنند. حتی اگر بسته بندی اصلی و تجاری محصول مورد نظر به شکل دیگری باشد.
ساشهها را بر حسب جنس و ابعاد آنها به انواع مختلفی تقسیم بندی میکنند. برخی ساشهها از جنس کاغذ، سلولز و پلی اتیلن هستند. برخی دیگر نیز از جنس فویل آلومینیوم تهیه میشوند. ساشهها البته میتوانند در ابعاد مختلفی عمودی و افقی باشند. سایز معمول آنها از 2 سانتی متر در 2 سانتی متر تا 5 سانتی متر در 5 سانتی متر متفاوت است.
با خرید دستگاه ساشه به راحتی در منزل یا کارگاههای تولیدی خودتان ساشه دارویی و خوراکی تولید کنید.
ساشه چیست؟ (انواع و کاربرد آن)
بهتر است بدانید ساشه نوعی بسته بندی است که در بستههای کوچک یکبار مصرف عرضه میشود و معمولاً حاوی مواد مصرفی مانند مواد غذایی مانند سسها، آبلیمو، روغن و مواد آرایشی و بهداشتی و نیز محصولات دارویی، دامی و کشاورزی میشود. با پیشرفت علم و تکنولوژی و تغییر سبک زندگی استفاده از انواع ساشهها در زندگی افراد افزایش رو به رشدی داشته است.
از ویژگیهای مهم ساشه میتوان به استفاده گسترده آن در صنایع مختلف اشاره نمود که برای بسته بندی کلی محصولات مایع و پودری مناسب میباشد و معمولاً در ابعاد کم حجم به صورت عمودی و افقی تولید میشوند.
به طور کلی ساشههای غذایی پرکاربردترین نوع ساشه است که در ابعاد و اندازههای مختلف تولید و به بازار عرضه شده است و برای مصرف در هتلها، مسافرخانهها، کافی شاپها، رستورانها و... بسیار مناسب هستند. چون هدف اصلی در این مقاله بیان تفاوت ساشه و قرص است، به همین دلیل صحبت کلی را بر اساس ساشههای دارویی مطرح میکنیم.
ساشهها در صنعت دارویی جهت بسته بندی انواع مختلف داروهای خشک، مکملها و داروهای رژیمی مورد استفاده قرار میگیرند. ساشههای دارویی شامل چندین لایه است که از ورود میکروبهای خارجی جلوگیری میکند و در آخر به شکل لایه لایه شده در میآید که باعث تشکیل یک بسته بندی مناسب ایده آل برای محصولات دارویی میشود.
این فرم بسته بندی راه حل بسیار بهینه برای انواع داروها به شمار میآید. چون دوخت پذیری مناسبی دارد و با عدم نشت پذیری، مانع از ورود نور، رطوبت، انواع گازها و دیگر عوامل خارجی میشود. ساشهها به صورت یکبار مصرف طراحی میشوند و معمولاً طراحی باریک و انعطاف پذیری نسبت به سایر بسته بندیها دارند.
لفافهای ساشه دارویی جز با کیفیت ترین نوع ساشه به حساب میآید که توانسته رضایت مشتریان را جلب نماید و بر اساس به روزترین تکنولوژی روز دنیا تولید میشود. این ساشهها قابلیت بسته بندی محصولات دارویی پودری، گرانولی و مایع را دارند.
قرص چیست؟ (انواع و کاربرد آن)
قرص یکی از اشکال دارویی است که معمولاً به صورت جامد و فشرده تهیه میشود. این شکل دارویی معمولاً برای مصرف خوراکی طراحی شده است و بهگونهای تولید میشود که شامل دوز مشخصی از داروی فعال باشد. قرصها معمولاً نوعی مواد جانبی به شمار میآیند که به پایداری، جذب و یا طعم دهی دارو کمک میکنند و در انواع مختلف زیر وجود دارند.
با دستگاه قرص ساز، انواع اشکال متفاوتی از قرصها را تولید کنید.
قرص ساده:
این نوع قرصها به گونهای طراحی شدهاند که ماده دارویی به سرعت پس از مصرف آزاد شود. این قرصها معمولاً زمانی که نیاز به اثر سریع دارو داریم، مورد استفاده قرار میگیرند.
قرصهای روکش دار:
این قرصها دارای پوششی هستند که ممکن است به دلایل مختلفی مانند محافظت از دارو در برابر محیط معده، بهبود طعم، و یا کنترل آزادسازی دارو استفاده شوند. یک نوع معروف از این قرصها، قرصهای روکش دار رودهای است که در محیط معده حل نمیشود بلکه در فضای روده آزاد میشود.
قرصهای آهسته رهش:
این قرصها به گونهای طراحی شدهاند که دارو به تدریج و در طول مدت زمان خاصی آزاد شود. هدف از طراحی این نوع قرصها، کاهش تعداد دفعات مصرف دارو در طول روز و حفظ سطح ثابتی از دارو در خون برای مدت طولانی تر است.
قرصهای جوشان:
این نوع قرصها برای حل شدن در آب طراحی شدهاند و معمولاً با ایجاد واکنش شیمیایی در آب، محلولی تولید میکنند که به راحتی قابل نوشیدن است. این نوع قرصها معمولاً برای بیمارانی که نمیتوانند قرص را ببلعند یا به طعم دارو حساس هستند، مورد استفاده قرار میگیرند.
قرصهای جویدنی:
این قرصها موقع استفاده باید جویده شوند و معمولاً برای کودکان یا افرادی که مشکل در بلعیدن قرص دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.
قرصهای زیرزبانی:
این قرصها در مواقع خاص زیر زبان قرار میگیرند و به سرعت جذب میشوند، که این ویژگی باعث جذب سریع دارو میشود. این نوع قرصها معمولاً برای افرادی که مشکلات قلبی دارند، استفاده میشوند.
جذب ساشه در بدن چه تفاوتی با قرص یا کپسول دارد؟
وقتی انسان داروهای مایع مصرف کند، بدن نیازی به تجزیه آن ندارد. چون معمولاً فرم داروهایی که به شکل مایع هستند، ۱ الی ۴ دقیقه بیشتر طول نمیکشد که جذب بدن شود. همانطور که می دانید بدن انسان طوری است که مواد محلول را به سرعت جذب میکند. بنابراین خواص دارویی بیشتری وارد بدن خواهد شد.
اما جالب است بدانید داروهایی که به شکل قرص هستند، به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارند تا توسط معده تجزیه شوند و پس از آن جذب دارو کم کم اتفاق بیفتد. به طور کلی هر ماده غذایی یا دارویی جهت جذب توسط سلولهای بدن باید ابتدا به شکل محلول درآید. با این وجود هر دارویی که هنگام مصرف به شکل مایع باشد، بهتر و سریع تر جذب بدن میشود و در نتیجه تاثیرگذاری بیشتری نیز به دنبال خواهد داشت.
به طور میانگین مصرف هر دوز داروی مایع معادل ۲۰ قرص میباشد. به طوری که جذب داروهای مایع در بدن تا ۹۸ درصد ممکن است. در حالی که داروهایی که به شکل قرص یا کپسول هستند بین ۳۹ الی ۵۳ درصد امکان جذب دارند. دلیل این امر چیزی نیست جز اینکه پودرها به شکل محلول در آب در می آیند و فرایند جذب را برای بدن راحت تر میکند.
به عبارتی دیگر داروهای مایع گزینه مناسب تر و ملایم تری برای معده و دستگاه گوارش، مقابل قرصها به شمار می آید. تفاوت ساشه و قرص در همین طول مدت جذب است. همان گونه که اشاره شد بدن برای جذب مایعات نیازی به تجزیه آن ندارد. در این صورت داروهای ساشه بعد از حل شدن در آب به شکل مایع در می آید و خواص دارویی بیشتری را به بدن انتقال میدهند.
داروهای مایع نسبت به قرصها قوی تر عمل میکنند، چون پس از ورود به معده به سرعت وارد جریان خون میشوند. اما قرصها باید اول در معده حل شوند و سپس وارد جریان خون گردند. به عنوان مثال زمانی که شما داروی مکملی به شکل قرص مصرف میکنید، ۱۰ الی ۲۰ درصد مواد معدنی و ویتامینهای موجود در آن جذب بدن و وارد جریان خون میشود.
اما در صورتی که مکمل به شکل مایع باشد ۸۵ الی ۹۰ درصد مواد مغذی آن طی مدت ۲۰ الی ۳۰ ثانیه جذب بدن خواهد شد. چون جذب ویتامینها هنگام قرار گرفتن در معرض اسیدهای معده بهتر است و تماس اسید معده با آهن، کلسیم و پروتئین آزادانه تر میباشد.
مزایا و معایب استفاده از ساشه به جای قرص
استفاده از ساشهها به جای قرصها مزایا و معایب خاص خود را دارد که در زیر اشاره کوتاهی خواهیم کرد.
جذب سریع تر: میدانید که ساشهها حاوی موادی به شکل پودر یا مایع هستند که باعث میشود مواد آنها سریع تر جذب بدن شوند.
راحتی مصرف: برای افرادی که مشکل بلعیدن قرص دارند، ساشهها گزینه مناسبی هستند زیرا می توانند به راحتی در آب یا مایعات دیگر حل شوند.
دوز تنظیم شده: هر ساشه حاوی دوز مشخصی از دارو است که به کاهش خطر مصرف بیش از حد یا کمتر از حد کمک میکند.
عدم نیاز به آب: برخی از ساشه ها را می توان بدون نیاز به آب مصرف نمود که برای افرادی که دسترسی به آب ندارند یا در حال حرکت هستند، گزینه خوبی است.
با وجود مزایایی که برای مصرف ساشه به جای قرص بیان میشود، معایبی نیز ممکن است به همراه داشته باشد که در زیر به آن ها اشاره میکنیم.
طعم ناخوشایند: بعضی از داروها در فرم ساشه ممکن است طعم بدی داشته باشند که ممکن است مصرف آنها را کمی سخت کند.
حمل ونقل سخت تر: ساشهها ممکن است نسبت به قرصها حجم بیشتری بگیرند و حمل و نگهداری آنها با مشکلاتی همراه باشد.
تداخل با غذا یا نوشیدنی: گاهی ممکن است ساشهها با برخی غذاها یا نوشیدنیها تداخل داشته باشند که می تواند جذب دارو را تحت تاثیر قرار دهد.
پایداری کمتر: بعضی از داروها در فرم ساشه نسبت به قرصها پایداری کمتری دارند و ممکن است زودتر خراب شوند.
در نهایت میتوان گفت که انتخاب بین ساشه و قرص به نیازهای خاص بیمار و نوع دارو بستگی دارد.
در شرایط خاص مصرف کدام شکل از دارو (ساشه یا قرص) توصیه میشود؟
مصرف دارو به شکل ساشه یا قرص بستگی به شرایط خاص هر فرد و توصیه پزشک دارد. در ادامه به مواردی اشاره میشود که بدانیم مصرف هر شکل از دارو برای چه افرادی توصیه میشود؟
افرادی که مشکل بلع دارند
برای افرادی که مشکل بلع دارند، مانند بیماران با مشکلات گلو یا ناتوانی در بلع، ساشهها میتوانند انتخاب بهتری باشند. ساشهها را میتوان به راحتی با آب یا مایعات دیگر مخلوط کرد و به راحتی آنها را مصرف نمود.
کودکان
کودکان اغلب قادر به بلع قرص نیستند. با وجودی که میتوان ساشهها را با مایعات یا غذاهای نرم مانند ماست یا پوره مخلوط نمود، مصرف آنها برای کودکان آسان تر است.
سالمندان
سالمندان ممکن است با مشکلات بلع یا خشکی دهان روبه رو باشند که در این صورت مصرف قرص را دشوار میکند. بنابراین انتخاب ساشهها در این موارد مناسب تر هستند.
افرادی که مشکلات گوارشی دارند
برای بیمارانی که مشکلات معده یا گوارشی دارند، مصرف ساشهها بسیار مناسب تر است زیرا این داروها به سرعت در معده حل شده و باعث تحریک کمتری میشوند.
در برخی شرایط، داروها باید به شکل خاصی مصرف شوند (مثلاً داروهای پوشش دار که باید به صورت کامل بلعیده شوند). در این موارد، مصرف دارو به شکل ساشه یا خرد کردن قرص ممکن است مناسب نباشد و باید از دستورالعمل پزشک پیروی کرد. در نهایت، همیشه قبل از تغییر شکل مصرف دارو با پزشک خود مشورت کنید تا از اثربخشی و ایمنی دارو اطمینان حاصل کنید.
امجد
( 1405/04/28 )
بسیار عالی و کاربردی