دستگاه اسانس گیری

آنچه که به نام ” اسانس ” معروف شده و تقریبا برای تمام افراد جا افتاده عبارت است از ترکیباتی که بو و طعم خوبی دارند و در محصولات غذایی ، داروئی ، بهداشتی و آرایشی به کار برده می شود.

اسانسهای طبیعی عمدتاً بوسیله تقطیر با آب، بخار آب و یا فشردن در مورد مرکبات استخراج می شوند.

 ویژگیهای اسانسها:

اسانسها ترکیباتی هستند که در اندامهای مختلف گیاهان وجود دارند و به علت تبخیر شدن در دمای پایین روغنهای فرار نامیده می شوند. اسانسها به طور کلی بی رنگند ولی در مجاورت هوا اکسیده شده و تیره رنگ می گردند. اجزای تشکیل دهنده اسانسها معمولا مایع و در بعضی موارد نیمه جامد و به ندرت جامد هستند که در آب نامحلول بوده و عمدتا توسط بخارآب از گیاهان استخراج میشوند.

به دلیل قابلیت تبخیر اسانسها می توان آنها را بوسیله فرایند تقطیر از منبع طبیعی استخراج کرد.

اسانسهای طبیعی شامل مواد فرار با منشاء ترپنوئیدی و یا غیر ترپنوئیدی می باشند که در بخش شیمی اسانسها به آن اشاره خواهد شد . همه اینها هیدروکربنی و یا مشتقات اکسیژنه آنها هستند ، در عین حال بعضی از آنها ممکن است حاوی مشتقات نیتروژن یا گوگرد باشند . همه آنها به فرمهای شیمیایی مختلف از جمله ، الکلها ، اسیدها ، اترها ، اپوکسیدها ، الدهیدها ، کتونها ، آمینها ، سولفیدها و غیره وجود دارند .

مونو ترپنها ، سسکویی ترپن ها و حتی دی ترپنها ترکیب اصلی بسیاری از اسانسها را تشکیل می دهند . علاوه براینها ، فنیل پروپانوئیدها ، اسیدهای چرب و استرهایشان و همچنین ترکیبات ناشی از تجزیه آنها تشکیل دهنده مواد فرار هستند .

در بعضی موارد اسانسها به کربوهیدراتها متصل شده و تشکیل گلیکوزیدها را می دهند . در چنین مواردی آنها باید توسط هیدرولیز از پیوندگلیکوزیدی آزاد شوند . که این امر بوسیله واکنش آنزیمی و قبل از تقطیر صورت می گیرد

– اندامهای گیاهی حاوی اسانسها:

اسانسها بسته به نوع خانواده های گیاهی ممکن است در اندامهای ترشحی خاصی شامل سلولهای اسانس ، کانالها و حفره های ترشحی یا کرکهای ترشحی یافت شوند،. در بعضی گیاهان در تمام پیکر گیاه (انواع مخروطیان) ، در ریشه (انواع سنبل الطیب)، در پوست (دارچین) ، در برگها (اکالیپتوس) ، در گل (بابونه) و در میوه (مرکبات) وجود دارند. در مرکبات علاوه بر میوه در گل و سرشاخه ها نیز اسانس وجود دارد.

نشان داده شده که خزه ها، علف جگرها (Liverworts) ، علفهای دریایی ، اسفنجها و قارچها نیز حاوی اسانس می باشند . علاوه بر گیاهان، بعضی جانوران خشکی و دریایی ، حشرات و میکروارگانیسم ها هم بیوسنتز ترکیبات فرار را انجام می دهند .

اسانسهای طبیعی غالباً با صمغها و یا رزینها هستند که بوسیله تقطیر از اینها آزاد می شوند . ترکیبات اسانسهای طبیعی تحت عنوان هیدروکربنهای ترپنوئیدی و غیر ترپنوئیدی طبقه بندی می شوند .

– نقش اسانسها و مواد معطر طبیعی در گیاهان:

به طور کلی این مواد جاذب و دافع حشرات و جانوران دیگر هستند ، خواص ضدمیکروبی و قارچی دارند ، همراه با رزینها در ناحیه زخمها عمل کرده و مانع ورود حشرات و عوامل بیماری زا به پیکر گیاه می شوند. قبلا تصور می شد اسانسها ترکیبات انتهائی متابولیسم هستند اما امروزه ثابت شده اسانسها می توانند برای تولید انرژی در گیاهان مصرف شوند.                                                                                                     در ارتباط با جاذبه اسانسها برای حشرات ، نمونه جالب توجه گونه ای از ارکیده ها است که در ناحیه مدیترانه وجود دارند برای گرده افشانی خود نوعی زنبور را به طرف خود جذب می کنند که عامل جذب کننده ، ترکیبات اسانسی موجود در این گیاه است که نقش فرمونهای جنسی (Pheromone) نوع ماده را بازی می کنند. آزمایش نشان داده که اگر گلها توسط کاغذ پوشانده شود باز هم حشره نر به طرف آن جذب می شود.

کاربرد اسانسها:

تقریبا نمی توان کسی را پیدا کرد که در طول یک شبانه روز از اسانسها استفاده نکند. محصولات غذایی، خمیردندان ، صابون ، شامپو و داروها همگی به نوعی مواد معطر را در فرمولاسیون خود دارا می باشند و به طور کلی برای خوشبو کردن و یا خوش طعم کردن محصولات از این مواد استفاده می شود. اسانسهای طبیعی و اجزای آنها همراه با ترکیبات شیمیایی معطر و حلالها مجموعا عطرها(Fragrances) و طعمها(Flavours) را بوجود می آورند.

دستگاه اسانس گیری

عطر Fragrance و طعم Flavour

در فارسی تقریبا در تمام موارد کاربردی به این گونه مواد فرار و معطر ، ” اسانس ” گفته می شود حال اینکه این کاربردها کاملا جدا شده و عطر یا Fragrance به مجموعه ای از مواد معطرگفته می شود که از طریق حس بویائی احساس می شود. مانند اسانس شامپو، کرم، ادوکلن و غیره. که به آن عطر گفته می شود .

طعم یا Flavour مجموعه ای از مواد معطر و غیر معطر است که از طریق حس چشائی احساس می شود. مانند اسانس محصولات غذائی، داروها، خمیر دندان، آدامس و غیره که به آن طعم گفته می شود.

برای اطلاعات بیشتر از دستگاه اسانس گیری کلیک کنید

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *